اورکلاک چیست؟ چرا اورکلاک کنیم؟ | نحوه اورکلاک کردن
#1
Note 
[تصویر:  13405c45037f8d55f83a47b8d153c0df_XL.jpg]

امروزه بیشتر کاربران کامپیوتر واژه ی اورکلاک را شنیده اند. برخی از کاربران معمولی و حرفه ای با مفهوم آن آشنا هستند و حتی برخی از قطعات سخت افزاری را اورکلاک کرده اند اما بسیاری نیز با این واژه آشنایی ندارند. اگر سیستم، طبق اصول خاصی اورکلاک شود، سرعت آن افزایش می یابد. رعایت نکردن اصول اورکلاکینگ نیز نتیجه ای جز خرابی سخت افزار ندارد. برای آشنایی با اورکلاک، مزایا و معایب و اصول کلی آن در ادامه ی مطلب با ما همراه شوید.

اورکلاک (Overclock) در لغت به معنی افزایش سرعت کلاک یکی از اجزاء سخت افزار است. اورکلاک کردن معمولاً در مورد پردازنده ی اصلی (CPU) و نیز پردازنده ی گرافیکی (GPU) صورت می گیرد. سازنده ی تراشه، فرکانس مشخصی را برای کارکرد آن در نظر گرفته و وقتی آن را اورکلاک می کنیم، قطعه مورد نظر در سرعت کلاک بالاتری فعالیت می کند. اجزای دیگری مثل حافظه ی رم را نیز می توان اورکلاک کرد.

با افزایش سرعت کلاک اجزای سخت افزاری، تعداد اعمال انجام شده در ثانیه افزایش می یابد و لذا عملکرد سیستم بالا می رود اما گرمای بیشتری نیز تولید شده و حرارت قطعه بالاتر می شود. به همین علت است که باید به دقت دمای سخت افزار را بررسی کرد و در صورت نیاز از تجهیزات خنک کننده بهتری استفاده نمود.


اورکلاک کردن چیست؟

پردازنده ی اصلی کامپیوتر شما به گونه ای تنظیم شده که در فرکانس مشخصی کار می کند و ماکسیمم فرکانس کاری آن نیز محدود به عددی خاص است. معمولاً پردازنده ای که در فرکانس کاری استاندارد خود کار می کند نیازی به خنک کاری ویژه یا اضافی ندارد گرچه برخی از پردازنده های چند هسته ای امروزی، حتی در محیطی با دمای معمولی، هنگام انجام محاسبات چند هسته ای، بسیار داغ می شوند و باید به دقت از چنین مدل های مراقبت کرد.

بیشتر پردازنده ها را می توان اورکلاک کرد، بدین معنی که سرعت کاری آن را افزایش داد. برای انجام چنین کاری دو روش کلی وجود دارد، اولین روش افزایش سرعت کلاک پایه و دومین روش، افزایش ضریب کلاک پایه است. این دو عدد را می توان در بایاس (BIOS) سیستم پیدا کرد. حاصل ضرب ضریب کلاک پایه و سرعت کلاک پایه، فرکانس کاری پردازنده است. نرم افزارهای متنوعی نیز برای محیط ویندوز و دیگر سیستم عامل ها عرضه شده که تغییر سرعت کلاک را در محیط سیستم عامل امکان پذیر می کنند.

با اورکلاک کردن سخت افزار سرعت سیستم افزایش می یابد اما در مقابل انرژی الکتریکی بیشتری مصرف شده و گرمای بیشتری هم تولید می شود. در این حالت اگر دمای قطعات مورد بررسی قرار نگیرد، ممکن است قطعات سخت افزاری دچار آسیب جدی شوند. گاهاً قطعات، آسیب کوچکی دیده و در هنگام کارکرد های سنگین و حتی سبک سیستم، ناپایداری هایی از خود نشان می دهند و در نتیجه با هنگ کردن یا ری استارت (Reset) سیستم مواجه می شویم.


آیا هر کامپیوتری اورکلاک می شود؟

برخی از مادربوردها، اجازه ی تغییر فرکانس کاری قطعات را به کاربر نمی دهند. پردازنده های امروزی اینتل و ای ام دی نیز به گونه ای طراحی شده اند که ضریب کلاک پایه ی خاصی دارند و نمی توان آن را تغییر داد. در این مدل  ها، ضریب کلاک یا Multiplier قفل شده است. به طور معمول مدل هایی با پسوند K دارای ضریب کلاک آنلاک شده یا غیرقفل هستند. خوشبختانه این روش نام گذاری در مورد محصولات اینتل و ای ام دی متداول شده است. به عنوان مثل پرچم دار آیوی بریجی های اینتل یعنی پردازنده ی 4 هسته ای Core i7 3770K دارای ضریب کلاک آنلاک شده است. بنابراین می توان علاوه بر تغییر کوچک سرعت کلاک پایه، ضریب آن را نیز تغییر داد و چنین پردازنده ای را اورکلاک کرد.

در تصویر زیر بایاس یک مادربورد قدیمی نمایش داده شده است. سرعت کاری پردازنده ی این سیستم، 16.5 ضرب در 148 مگاهرتز یا به عبارتی 2.14 گیگاهرتز است.

[تصویر:  old-overclock-bios.jpg]

معمولاً مادربوردهای امروزی به جای بایاس از UEFI استفاده می کنند که واسط گرافیکی مدرن و امکانات کامل تری دارد و همچنین برای اورکلاک کردن پردازنده، امکانات خاصی در آن پیش بینی شده است. در UEFI می توان از موس نیز به راحتی استفاده کرد.

مدل دیگر Core i7 3770 است که ضریب کلاک پایه ی آن قفل شده و لذا تنها راه اورکلاک کردن آن، تغییر سرعت کلاک پایه است که حاصل چنین کاری، اورکلاک در حد کمتری است.
اگر در فکر تهیه ی سیستم خنک کاری خوب و اورکلاک کردن سیستم هستید، قطعاتی را تهیه کنید که برای اورکلاک کردن مناسب هستند. نه تنها پردازنده ی اصلی و کارت گرافیک، بلکه سایر اجزاء مثل مادربورد و پاور نیز باید مناسب باشند.

بنابراین اگر در فکر تهیه ی سیستم خنک کاری خوب و اورکلاک کردن سیستم هستید، قطعاتی را تهیه کنید که برای اورکلاک کردن مناسب هستند. نه تنها پردازنده ی اصلی و کارت گرافیک، بلکه سایر اجزاء مثل مادربورد و پاور نیز باید مناسب باشند. معمولاً مادربوردهایی با برد مدار چاپی باکیفیت تر، خنک کاری بهتر و مدارات کارآمدتر، در اورکلاک کردن پردازنده عملکرد بهتری و پایدارتری ارایه می کنند.


چرا اورکلاک کنیم؟

مزیت اورکلاک کردن کاملاً روشن است: افزایش سرعت و کارایی سیستم. چند سال پیش وقتی یک پردازنده تهیه می کردیم، تعداد هسته ها و سرعت کاری آن در حدی بود که با اورکلاک کردن، افزایش سرعت سیستم محسوس بود اما امروزه قدرت پردازنده ها به قدری بالاست که با اورکلاک کردن، سرعت سیستم به شکل قابل توجهی افزایش نمی یابد. در واقع هنگام اجرای سیستم عامل ویندوز یا نرم افزارهایی مثل مایکروسافت آفیس، گلوگاه سیستم، سرعت پایین پردازنده نیست بلکه سرعت سیستم در اثر کند بودن هارد دیسک پایین آمده است. شاید به جای اورکلاک کردن، استفاده از یک دیسک حالت جامد (SSD) به جای HDD راه حل بهتری باشد.

یکی دیگر از مزایای اورکلاک این است که می توان یکی از مدل های رده پایین تر را تهیه کرد و هزینه ی اضافی را برای خرید سیستم خنک کاری ساکت تر و بهتر در نظر گرفت. به عنوان مثال می توان به جای Core i7 3770 از Core i5 3570K استفاده کرد. پردازنده ی اول حدود 1میلیون و 100 هزار تومان قیمت داشته و دومین مدل تنها 800 هزار تومان هزینه دارد. قطعاً پردازنده ی دوم از نظر کیفیت ساخت و قابلیت ها ضعیف تر است اما می توان با 100 الی 150 هزار تومان هزینه، سرعت کلاک آن به رقمی بیش از سرعت کاری Core i7 3770 رساند. در این صورت توان مصرفی سیستم بیشتر است ولیکن تفاوت زیادی ندارد و لذا بسیار از کاربران حرفه ای، مدل ارزان تر یعنی Core i5 3570K را ترجیح می دهند. علاوه بر این دمای کاری Core i7 3770 نیز بسیار بالاست و بهتر است فن و هیت سینک خوبی برای آن خریداری شود.
در بیشتر موارد، اورکلاک کردن پردازنده ی اصلی کمک زیادی به اجرای سریع تر بازی ها نمی کند.

بازی خورها و کاربران حرفه ای همیشه می خواهند سخت افزارشان در سریع ترین حالت ممکن کار کند و لذا علاقه ی زیادی به اورکلاک کردن سخت افزار دارند. با این حال بازی های امروزی شدیداً به کارت گرافیک نیاز دارند و پردازنده های مدرن در حالت عادی برای اجرای این بازی ها، کافی هستند. بنابراین در بیشتر موارد، اورکلاک کردن پردازنده ی اصلی کمک زیادی به اجرای سریع تر بازی ها نمی کند.


چطور اورکلاک کنیم؟

برای اورکلاک کردن هر پردازنده با هر مادربوردی، باید روش خاصی را دنبال کرد. در بایاس و UEFI مادربوردهای امروزی، امکانات مربوط به اورکلاک کردن پردازنده در جاهای مختلفی قرار داده شده است. نمی توان یک روش کلی و یک مسیر خاص در منوها را مشخص کرد اما اصول کلی اورکلاک به صورت زیر است:
قبل از هر چیز مطمئن شوید که سیستم خنک کاری سخت افزار شما مناسب است!

وقتی پردازنده ای را می خرید، یک فن و هیت سینک اصلی یا اصطلاحاً Stock fan and Heatsink به همراه آن در بسته بندی دیده می شود. این فن و هیت سینک برای استفاده از پردازنده در سرعت اصلی خود طراحی شده است و برای اورکلاک کردن چندان مناسب نیست. اگر می خواهید پردازنده را تا حد زیادی اورکلاک کنید، باید دنبال سیستم خنک کاری بهتری باشید.


فن و هیت سینک های بهتر و گران تر در بازار موجود است. با پرداخت حداقل 50 هزار تومان می توان فن و هیت سینک بهتر تهیه کرد. علاوه بر فن روی پردازنده ی اصلی، به فن هایی که به بدنه ی کیس متصل می شوند هم توجه کنید چرا که می توان هوای خنک را از سمت جلو یا طرفین به داخل کیس هدایت کرد و سپس هوای گرم را از پشت و یا کناره ها، به محیط فرستاد. کیس بزرگ تر هم در خنک کاری بهتر پردازنده ی اصلی و کارت گرافیک موثر است. وجود فن عملکرد هیت سینک را به مراتب بهبود می بخشد. منظور از هیت سینک یا چاه حرارتی، قطعات پره پره شکلی شبیه رادیاتور است که معمولاً از آلومینیوم ساخته می شوند و سطح انتقال حرارت را افزایش می دهند تا گرما به خوبی به محیط منتقل شود. بنابراین اضافه کردن فن به هیت سینک های بزرگ و نیز بدنه ی کیس، خنک کاری را بهبود می بخشد.


به سیستم خنک کاری آبی هم فکر کنید

شاید شما هم مثل اورکلاکرهای حرفه ای از سروصدای زیاد فن های سیستم خوشتان نیاید. در این صورت استفاده از خنک کننده های آبی که قیمت بالاتری دارند هم توصیه می شود. در این خنک کننده ها، آب از طریق پمپ کوچکی در لوله ها جریان می یابد و گرما را جذب می کند.

[تصویر:  Water-Cooling.jpg]

معمولاً خنک کاری آبی بازده بالایی دارد و از خنک کاری به وسیله ی هوا بهتر عمل می کند اما مزیت اصلی آن همان طور که گفته شد، صدای کم است. علاوه بر این جمع و جورتر هستند.


اورکلاک از طریق بایاس یا UEFI و یا نرم افزارهای تحت ویندوز

برای افزایش سرعت کلاک باید از طریق بایاس، UEFI و یا نرم افزارهای تحت ویندوز که معمولاً به همراه مادربورد عرضه می شوند عمل کنید. در ابتدا فرکانس کاری پردازنده را کمی افزایش دهید. تنظیمات را ذخیره و سیستم عامل را راه اندازی کنید. یک بنچ مارک سنگین مثل Prime 95 را اجرا نمائید تا با اعمال بار پردازشی سنگین روی تمام هسته ها، پایداری سیستم و نیز دمای پردازنده را بررسی کنید. اگر سخت افزار با تنظیمات انجام شده، پایدار باقی بماند و دمای آن در حد مجاز باشد، مشکلی نیست و می توان سرعت کلاک را کمی بیشتر کرد و مراحل یاد شده را تکرار نمود. اما اگر ناپایداری هایی مثل هنگ کردن، مشکلات گرافیکی روی صفحه نمایش یا ری استارت شدن سیستم اتفاق افتاد، باید ولتاژ کاری پردازنده را نیز افزایش دهید.

با افزایش ولتاژ کاری پردازنده و یا ولتاژ حافظه ی رم، دما به شدت افزایش می یابد. همیشه مراقب دمای قطعات باشید. افزایش ولتاژ همیشه پاسخ گو نیست چرا که هر مدل از پردازنده های موجود را تا حد مشخصی می توان اورکلاک کرد. استفاده از خنک کاری بهتر، نتیجه ی بهتری دارد ولیکن نمی توان سرعت پردازنده را بیش از حد افزایش داد.

به عنوان مثل پردازنده ی Core i7 3770K با استفاده از خنک کاری هوایی خوب تا 4.6 گیگاهرتز اورکلاک می شود. در حالت معمول ولتاژ کاری آن زیر 1 ولت است و برای رسیدن به این سرعت، باید از ولتاژ 1.2 تا 1.3 ولت استفاده کرد. استفاده از مادربوردهای بهتر مثل ایسوس و گیگابایت نیز سقف اورکلاک را کمی افزایش می دهد.


گارانتی باطل شده در اثر اورکلاک!

اورکلاک کردن پردازنده امری غیرعادی است و گارانتی آن را باطل می کند. اگر بیش از حد اورکلاک کنید و دمای کاری پردازنده، بالا باشد، معمولاً آسیب می بیند و سازنده گارانتی آن را باطل تشخیص می  دهد.

اورکلاک کردن را تدریجاً و با حوصله و دقت انجام دهید

لذا هنگام اورکلاک کردن، به دمای کاری پردازنده در حالتی که بار پردازشی سنگین و کاملی روی تمام هسته های آن است، توجه داشته باشید و این کار را تدریجاً و با حوصله و دقت انجام دهید.

لپ تاپ ها را هم می توان اورکلاک کرد اما فضای کوچک و خنک کاری ضعیف نتیجه ای جز افزایش زیاد دما و آسیب دیدن سخت افزار ندارد. بنابراین بهتر است از انجام چنین کاری در مورد لپ تاپ ها اجتناب کنید.


منابعی برای دریافت اطلاعات بیشتر

اگر به اورکلاک کردن سخت افزار مثل رم، پردازنده ی اصلی و کارت گرافیک علاقه دارید، در اینترنت جست و جو کنید و از فروم های تخصصی استفاده نمایید. با جست و جو در مورد یک پردازنده یا کارت گرافیک خاص می توان در مورد خنک کاری لازم، مادربورد و پاور مناسب، ولتاژ کافی و بالاترین فرکانسی که می توان به آن دست یافت، اطلاعات بیشتری به دست آورد.

نویسنده : علیرضا شیری | دنیای فناوری - زومیت

چطور امضا کنم؟  Huh
پاسخ
ایجاد موضوع جدید   پاسخ به موضوع  

موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
Note Svchost.exe چیست؟ Stack OverFlow 1 742 13-10-2012 ساعت 19:08
آخرین ارسال: Evil shadow
Note Unicode چیست؟ PHP.sec 0 445 08-09-2012 ساعت 18:28
آخرین ارسال: PHP.sec
Note هرتز چیست؟ THE KNIGHT 0 900 24-07-2012 ساعت 17:21
آخرین ارسال: THE KNIGHT
Note DLL چیست؟ SOFTAFZAR 0 471 24-07-2012 ساعت 09:20
آخرین ارسال: SOFTAFZAR
Note DirectAdmin چیست؟ SOFTAFZAR 0 471 22-07-2012 ساعت 16:07
آخرین ارسال: SOFTAFZAR
Note تعریف و تفاوت بین جیل برک (Jailbreak) و آنلاک (Unlock) چیست؟ SOFTAFZAR 0 470 22-07-2012 ساعت 15:29
آخرین ارسال: SOFTAFZAR
Note Router چیست؟ SOFTAFZAR 2 461 22-07-2012 ساعت 15:24
آخرین ارسال: SOFTAFZAR
Note دامنه (Domain) چیست؟ SOFTAFZAR 0 390 22-07-2012 ساعت 15:16
آخرین ارسال: SOFTAFZAR
Note Spyware چیست؟ SOFTAFZAR 0 420 22-07-2012 ساعت 15:08
آخرین ارسال: SOFTAFZAR
Note حافظه ssd چیست؟ THE KNIGHT 0 430 15-07-2012 ساعت 09:02
آخرین ارسال: THE KNIGHT

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع:   1 مهمان